Jak wynika z art. 7 ust. 1 ustawy o statystyce publicznej, jeżeli ujęte w programie badań statystycznych statystyki publicznej badanie jest prowadzone na zasadzie obowiązku, podmioty określone w programie są obowiązane do udzielenia i przekazania prowadzącemu badanie pełnych i wyczerpujących informacji w zakresie, formie i terminach określonych szczegółowo w tym programie. Wyraźnie ujęte w Programie badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2009 badanie 1.21.12(33) Narodowy spis powszechny ludności i mieszkań w 2011 r. – prace przygotowawcze oraz badanie 1.45.29(137) Spis próbny 2009 oraz prace przygotowawcze do powszechnego spisu rolnego 2010 są badaniami obowiązkowymi i wskazują m.in.: zakres podmiotowy badania, przedmiotowy (zakres badania) oraz podmioty zobowiązane (urzędy gmin).