Początek straży pożarnej na ziemi malborskiej można przypisać do roku 1880, kiedy to zawiązał się Związek Ochotniczych Straży Pożarnych w Prusach Wschodnich. Zjazdy ZOSP organizowane były m.in. i w Malborku.

Prusy Wschodnie dzieliły się na trzy regencje: gdańską, królewiecką
i kwidzyńską. Powiat malborski należał do Regencji Kwidzyńskiej.

Ewidencję straży pożarnych starostwo powiatowe w Malborku rozpoczęło prowadzić dopiero w 1921r.

W 1926r. w powiecie malborskim było 12 Ochotniczych Straży Pożarnych, które należały do Związku Ochotniczych Straży Pożarnych oraz 7, które nie należały do ZOSP.

W 1927 roku malborska straż ogniowa /nadal ochotnicza/ posiadała nową motopompę.

Po wojnie hitlerowskiej pozostał pusty budynek remizy, zdewastowany, bez żadnego sprzętu.

Pierwsze informacje o zawodowej straży pożarnej ukazują się kilka miesięcy po wyzwoleniu Malborka /marzec 1945/, kiedy to powstało Zawodowe Pogotowie Straży Pożarnej w Malborku, nad którymi patronat sprawowała Rada Miejska.

Jej komendantem, a zarazem powiatowym instruktorem pożarnictwa został chorąży Jan Furtak. Pierwszym sprzętem malborskich strażaków, jaki udało się doprowadzić do stanu używalności, była ręczna sikawka znaleziona
w Lasowicach Wielkich oraz skromna ilość węży tłocznych. Ponadto jednostka została wyposażona w angielską motopompę i platformę do przewozu sprzętu, do której zaprzęgano parę koni.

W 1948 roku komendantem straży został ppor. Czesław Kozłowski. Za jego dowództwa jednostka otrzymała wóz strażacki „Fordson” z ręcznym dzwonem, samochód „Bedford” oraz pierwszy raz od założenia straży, strażacy otrzymali umundurowanie wyjściowe.

Około 1950 roku Komendantem powiatowym został ppor. Eugeniusz Kierski. Jednostka otrzymała samochód pożarniczy „Star 25”. Do akcji prewencyjnej i gaśniczej włączyły się OSP.

 

Kolejnymi komendantami powiatowymi zostali:

-         por.poż. Tadeusz Sulikowski

-         kpt.poż. Jan Klonowski

-         w 1960r. kpt.poż  Zenon Miklis

-         w 1969r. kpt.poż. Bogdan Staniewski

-         1970r. por.poż. Witold Siekierski

-         w 1973r. kpt.poż. Feliks Ostrowski

 

 

 

Ustawą Sejmową z dnia 28 maja 1975roku został wprowadzony dwustopniowy podział administracyjny kraju.

Na mocy wyżej wymienionej ustawy zostało utworzone województwo elbląskie.

Na podstawie artykułu 19 ust.2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej z dnia 12 czerwca 1975 roku Minister Spraw Wewnętrznych Zarządzeniem z dnia 24 stycznia 1976 roku ustalił sieć komend rejonowych straży pożarnych. Na mocy wyżej wymienionego Zarządzenia została utworzona Komenda Rejonowa Straży Pożarnej w Malborku, która swym zasięgiem objęła teren działania byłej Powiatowej Komendy Straży Pożarnej w Malborku, tj. miasto Malbork, miasto i gminę Nowy Staw, gminę Lichnowy, gminę Miłoradz, gminę Stare Pole. Komendantem Rejonowym Straży Pożarnej został mianowany kpt. poż. Feliks Ostrowski.

 

 

 

Następnymi komendantami rejonowymi zostali:

-         1978r. mjr poż. Zenon Miklis

-         1982r. chor. poż.  Wacław Giecewicz

-         od 1987r. p.o. st.chor.poż. Zygmunt Piśkiewicz

-         od 1 lipca 1987r. – ppor.poż. inż. Stanisław Chabel

 

Od 8 marca 2006r.  r. Komendantem Powiatowym Straży Pożarnej w Malborku został kpt. mgr Andrzej Zakrzewski, który sprawuje tą funkcję do dnia dzisiejszego.

 

W celu poprawienia warunków lokalowych KRSP i ZSP Malbork na przełomie roku 1981/82 rozpoczęto budowę nowej strażnicy w Malborku przy ul. Wybickiego. W 1986 roku oddano do użytku pierwszy budynek warsztatowo – magazynowy, przeniesiono tutaj magazyny oraz stanowiska ds. prewencji i ds. kwatermistrzowskich. Rozpoczęcie budowy budynku głównego nastąpiło w drugiej połowie 1986r.

 

 

20 lipca 1989r. Zawodowa Straż Pożarna w Malborku została wyróżniona sztandarem – dowodem zasług ofiarnej służby dla społeczeństwa. Miejscem ceremonii był malborski Zamek Krzyżacki. Udział w malborskiej imprezie Komendanta Głównego Straży Pożarnych gen. poż. Andrzeja Stefanowskiego, który na dziedzińcu Zamku Średniego wręczył Zawodowej Straży Pożarnej sztandar nadany przez Ministra Spraw Wewnętrznych, a ufundowany przez społeczeństwo, podniósł jej rangę. Sztandar udekorowany został Złotym Medalem „Za zasługi dla pożarnictwa” nadanym przez Zarząd Główny ZOSP.

 

 

W tym dniu nastąpiło też oddanie do użytku nowej strażnicy, gdzie została przeniesiona siedziba z Pl. Narutowicza 7. Jej budowa zapoczątkowana była w czynie społecznym przez załogę, a później wsparta pomocą materiałowo-techniczną miejscowych zakładów pracy i finansową Oddziału Wojewódzkiego PZU w Elblągu.

Przecięcia wstęgi i otwarcia nowej strażnicy dokonał Komendant Główny Straży Pożarnych w towarzystwie Wojewody Elbląskiego płk. Ryszarda Urliński i Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w Elblągu płk. Eugeniusza Kierskiego.

 

 
 

1 lipca 1992r. powołana została Państwowa Straż Pożarna jako zawodowa, umundurowana i wyposażona w sprzęt specjalistyczny formacja przeznaczona do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.

W skład Komendy Rejonowej PSP w Malborku weszły dwie Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze PSP w Malborku i w Sztumie. Natomiast teren operacyjnego działania obejmował 11 jednostek samorządowych.

 

1 stycznia 1999r. po reformie administracyjnej kraju Komenda Rejonowa PSP
w Malborku została przekształcona w Komendę Powiatową PSP. Zakres działania operacyjnego powiatu pozostał bez zmian do 1 stycznia 2002r. kiedy to Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza PSP w Sztumie została powołana jako Komenda Powiatowa PSP odłączając się z następującymi gminami: UMiG Sztum, UMiG Dzierzgoń, UG Mikołajki Pomorski, Stary Dzierzgoń, Stary Targ.

 

Kalendarium ważniejszych wydarzeń i akcji ratowniczo gaśniczych.

 

12 maja 2000r. – przekazanie autodrabiny SD-37 na podwoziu samochodu Iveco Magirus z tylną osią skrętną dla KP PSP Malbork. W uroczystości udział wziął Z-ca Komendanta Głównego PSP nadbryg. Marek Jasiński. Uroczystość odbyła się na Podzamczu Zamku Krzyżackiego w Malborku.

 

 

9-10 czerwiec 2001r. – II Mistrzostwa Łodzi Ratowniczych PSP o Puchar Komendanta Głównego PSP Szefa OCK, które odbyły się na rzece Nogat
w Malborku.

 

Reprezentacja KP PSP w Malborku zajęła II miejsce w klasyfikacji ogólnej zdobywając nagrodę.

 

2 kwiecień 2001r. – pożar nowo wybudowanego Centrum Handlowego „Zawisza” w Malborku przy ul. Rodła.

         Pożar powstał w garażu podziemnym, w którym znajdowały się samochody stwarzając dodatkowe zagrożenie pożarowe w przypadku rozprzestrzenienia się ognia. Palące się ocieplenie budynku /styropian/ powodowało bardzo silne zadymienie zarówno wewnątrz obiektu jak
i w centrum miasta. Z pożarem walczyło 6 zastępów straży pożarnej.

 

 22 czerwiec 2003r. godz. 7.45 – eksplozja gazu w budynku mieszkalnym dwurodzinnym w dzielnicy Wielbark miasta Malborka. Pod gruzami zostało uwięzionych 5 osób. Po około dwugodzinnej akcji uwolniono 4 osoby ranne, natomiast ciało ostatniej osoby wydobyto o godz. 22.00.

W działaniach ratowniczych udział brało 5 zastępów JRG PSP Malbork,
2 zastępy z Jednostki Wojskowej, 9 zastępów OSP z terenu powiatu malborskiego oraz 3 zastępy grupy poszukiwawczo ratowniczej z Gdańska.

 

 

5 marzec 2005r. – pożar budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej –typowego dla terenu rolniczego powiatu malborskiego. Takie pożary nie są rzadkością na żuławskiej wsi …

Gaszenie obiektu trwało około 3 godzin natomiast dogaszanie następne 4 godziny.

 

 

16.12.2005r. - Uroczyste otwarcie w siedzibie tut. Komendy Centrum Zarządzania Regionalnego i Kryzysowego wybudowanego wspólnie ze starostwem powiatowym,  współfinansowanego ze środków unijnych.

 

 

26.06.2006r. – Pożar budynku – sala zgromadzeń Towarzystwa Biblijnego i Traktatowego „Strażnica” – Świadków Jehowych w Malborku ul. Głowackiego.

Działania gaśnicze prowadziło 6 zastępów PSP, 6 zastępów OSP z terenu powiatu Malborskiego oraz 2 zastępy Wojskowej Straży Pożarnej JW. Nr 1128.

Akcja trwała ponad 5 godzin.

 

Październik 2007 –  rozpoczęcie remontu budynku głównego Komendy

 

Historia pożarnictwa na ziemi malborskiej liczy sobie już 130 lat. Zmienia się sprzęt, wyposażenie, zmieniają się zastępy jednostek straży pożarnej …

 

„Lata wciąż biegną, lata wciąż biegną

Coraz ich więcej człowieku masz

Każdego wreszcie do ziemi zegną

Lecz zawsze młodą pozostanie straż.”

                           /z Kroniki OSP Kończewice/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Materiały zebrał i opracował:

st.kpt. Janusz Leszczewski

Naczelnik Wydziału Operacyjnego

 

Malbork, 2009

 

---