Komendant powiatowy wykonuje zadania i kompetencje Państwowej Straży Pożarnej na obszarze powiatu, a w szczególności:
Jest organem właściwym w postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Państwowej Straży Pożarnej jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
W razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do:
nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie,
wstrzymanie robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru,
Przynajmniej raz w roku składa informację o stanie bezpieczeństwa ochrony przeciwpożarowej oraz o zagrożeniach pożarowych powiatu. Na polecenie starosty informację taką właściwy komendant jest obowiązany składać w każdym czasie.
Wykonuje polecenie otrzymane od przewodniczącego zarządu gminy lub powiatu w zakresie właściwości Państwowej Straży Pożarnej, zmierzające do usunięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa wspólnoty samorządowej.
Informuje niezwłocznie komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli nie jest w stanie wykonać polecenia, które otrzymał od przewodniczącego zarządu gminy lub powiatu.
Współpracuje z radą powiatu w zakresie uchwalania budżetu powiatu.
Współpracuje z zarządem powiatu w zakresie wykonywania budżetu powiatu.
Przedkłada staroście do zatwierdzenia programy działania komendy powiatowej.
Przedstawia radzie powiatu wnioski w sprawie stanowienia aktów prawa miejscowego.
Zajmuje stanowisko w sprawie przekazywania do użytku obiektów budowlanych.
Uzgadnia plany operacyjno-ratownicze działań podejmowanych na wypadek nadzwyczajnych zagrożeń na terenie jednostek organizacyjnych, eksploatujących instalacje mogące spowodować nadzwyczajne zagrożenie środowiska.
Przeprowadza kontrole na zlecenie starosty.
Uczestniczy w pracy zespołu do spraw ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa, w którym pełni funkcję zastępcy przewodniczącego.
Uzgadnia wszelkie sprawy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, określone w statucie ochotniczej straży pożarnej.
W komendzie powiatowej wraz z jednostkami ratowniczo -gaśniczymi, jest właściwy do mianowania strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne, powierzania pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, zawieszania w czynnościach służbowych albo zwalniania ze służby, z zastrzeżeniem art. 47 ust. l ustawy o PSP.
Na obszarze powiatu, jest właściwy do delegowania lub przenoszenia do innej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej.
Uzgadnia określone przez organizatora imprezy masowej, szczegółowe zasady postępowania w przypadku powstania pożaru lub innego miejscowego zagrożenia w obiekcie, w którym planuje się przeprowadzenie imprezy.
Opiniuje wniosek organizatora imprezy masowej o wydanie zezwolenia na przeprowadzenie imprezy masowej.
Komendant powiatowy ustala regulamin organizacyjny komendy powiatowej Państwowej Straży Pożarnej oraz wykonuje swoje zadania przy pomocy tej komendy stanowiącej jego aparat pomocniczy.