ul. Bytowska 1a
80-328 Gdańsk

tel./faks 58 552 51 51

kom. 601 842 292

Pierwsza wzmianka o kuźni nad Potokiem Oliwskim pochodzi z dokumentu z 1597 roku. Niespełna 400 lat później, w 1957 roku opiekę nad kuźnią roztoczyło Muzeum Techniki w Warszawie. Dzięki jego staraniom i środkom niezwłocznie zabezpieczono ocalałe urządzenia i fragmenty budynków. W latach 1976-1978 przeprowadzono konserwację mechanicznego wyposażenia kuźni.

Podczas odbudowy i częściowej rekonstrukcji kuźni, a zwłaszcza jej wyposażenia, trzeba było pokonać wiele trudności, związanych z potrzebą odtwarzania historycznych już rozwiązań konstrukcyjnych. Konieczne było m. in. dokonanie wyboru odpowiednich materiałów, z których miano następnie odtwarzać brakujące elementy. O skali tych trudności może np. świadczyć fakt, że do odtworzenia wałów kół wodnych należało sprowadzić bale dębowe o średnicy ponad jednego metra. W dniu 17 czerwca 1978 r. nastąpiło uroczyste otwarcie kuźni, jako placówki muzealnej, stanowiącej oddział Muzeum Techniki w Warszawie.

 

Drewniane zabudowania kuźni składają się z dwu części rozdzielonych przepływającym środkiem Potokiem Oliwskim. W każdej z części znajduje się piec grzewczy i młot napędzany odrębnym kołem wodnym. Dzięki zastosowaniu dźwigni przy obrocie wału następuje uniesienie młota o ciężarze około 250 kg. Młot ten spada następnie z wysokości około 40 cm na kowadło.

Charakterystycznym elementem wyposażenia prawej części kuźni są nożyce mimośrodowe, poruszane małym kołem wodnym o średnicy 3,1 m. Koło to jest osadzone na wale dębowym o średnicy 0,5 m. i długości 4,7 m. Nożyce mimośrodowe pozwalają na cięcie rozgrzanego żelaza o grubości 40 mm.

   Powrót