Zamiana statusu międzynarodowego Gdańska była wynikiem postanowień Traktatu Wersalskiego. Gdańsk stał się Wolnym Miastem, pozostającym w jednym obszarze celnym z Polską. Wydawać się mogło, że było to urzeczywistnienie wielowiekowych dążeń nadmotławskiego grodu, ale w chwili zakończenia I wojny światowej mieszkańcy, w przeważającej większości Niemcy, nie chcieli samodzielności: woleli być częścią Niemiec. Spory wynikłe z problemu przynależności Gdańska pokazują, jak trwałe było przekonanie europejskich elit politycznych o jego wyjątkowym znaczeniu.

 

W II połowie lat 20. toczyła się dyskusja, w jakim stopniu zachować zabytkowy charakter historycznego centrum miasta. Rozważano m.in. przebudowę najcenniejszych dzielnic historycznych w duchu modernistycznym. Na początku lat 30. zwyciężyły jednak koncepcje zachowania ściśle zabytkowego charakteru tej części miasta. Rozpoczęto prace przy rewaloryzacji Głównego Miasta. Około 1930 r. został opracowany tzw. Plan Wielkiego Gdańska, wytyczający kierunki rozwoju miasta, regulujący jednocześnie zasady powstawania nowej zabudowy. Plan nie przewidywał dużych ingerencji w strukturę urbanistyczną śródmieścia, postulował rozwój na jego obszarze funkcji usługowych.

 

Latem 1920 r., w trakcie trwającej wojny polsko-bolszewickiej, miasto blokując dostawy broni dla armii polskiej, doprowadziło do konfliktu z państwem polskim. W efekcie część polskiego eksportu została skierowana przez specjalnie w tym celu zbudowany port w Gdyni. Ale i tak odzyskanie polskiego zaplecza wpłynęło korzystnie na rozwój gdańskiego portu i przemysłu. Na przełomie lat 20. i 30. Gdańsk został ciężko dotknięty „wielkim kryzysem"; w ślad za tym w latach 30. coraz silniejszą pozycję w życiu politycznym miasta uzyskiwała partia nazistowska.

   Powrót