Historia kościoła parafialnego pw. Matki Bożej Wniebowzięcia w Kończewicach (gmina Miłoradz, powiat malborski) rozpoczyna się zapewne w II ćw. XIV w. od prostego czworobocznego założenia. Pierwszy znany przywilej dla wsi został wydany w 1338 r. przez wielkiego mistrza Ditricha von Altenburga i jest w nim mowa o 4 włókach dla kościoła.

Kościół w Kończewicach Fot. K. Babnis

W II poł. XIV w. pierwotna mała świątynia została przekształcona i rozbudowana o nawy boczne i wieżę, na XV w. datowane są aneksy przywieżowe. W 1742 r. wieża kościoła groziła zawalaniem i przeprowadzono gruntowny remont jej środkowej części (data i nazwiska cieśli na belce więźby).

W początkach XX w. wnętrze kościoła poddano gruntownej odnowie, a w 1907 r. zdjęto z elewacji wschodniej kościoła drewnianą gotycką figurkę Madonny z Dzieciątkiem.

Kończewicki kościół to budowla trójnawowa z wyodrębnionym, prosto zamkniętym prezbiterium; od zachodu posiada kwadratową wieżę wtopioną w korpus nawowy (de facto wieża obudowana aneksami). Plan kościoła odzwierciedla etapowe powstawanie świątyni.

Urozmaicona bryła kościoła ma swą dominantę w postaci wysokiej wieży, której dwie dolne kondygnacje ceglane stanowią masywny cokół pod nadwieszone ośmioboczne piętro dzwonowe (izbicę) drewnianej części wieży. Jej zwieńczenie to ostrosłupowy hełm kryty gontem dębowym.

W elewacji południowej kościoła, zwróconej ku wiejskiej drodze, wyróżnia się ściana nawy bocznej zwieńczona dekoracyjnie opracowanym szczytem ze sterczynami. W ogólnym odbiorze bryły fragment ten sugeruje istnienie transeptu lub okazałej kaplicy.

Wnętrze kościoła ma dość kameralny charakter, wyodrębnia się w nim strefa podwieżowa ograniczona nisko osadzoną emporą chóru muzycznego. Wyposażenie ruchome kościoła zostało w 1994 r. objęte wpisem do rejestru zabytków ruchomych.

Do starszych elementów tego zespołu należą: gotycka chrzcielnica i kropielnica, płyta nagrobna Jana Schultego z 1403 i Jakoba Olbricha z 1651 oraz dwa szesnastowieczne dzwony. Barokowe elementy z XVIII w. to: ołtarz główny, ambona, ławki, konfesjonał, prospekt organowy i epitafium ścienne proboszcza Lemkowskiego.

 

   Powrót