Nowy Pałac Opacki położony jest na terenie dawnego założenia cysterskiego. Od zachodu sąsiaduje z kościołem klasztornym (późniejszą katedrą), a od wschodu przylega do Starego Pałacu Opackiego, z którym jest połączony komunikacyjnie. Nowy Pałac Opacki został wybudowany na polecenie ostatniego polskiego opata Józefa Jacka Rybińskiego w 1756 r., według projektu architekta Efraima Szregera.
Po kasacie klasztoru cystersów i śmierci ostatniego opata w1836 r. pałac opustoszał. W latach 1869-1888 przebywała w nim księżniczka Maria Hohenzollern-Hechingen, zaś w późniejszych latach był okresowo wykorzystywany przez dygnitarzy pruskich. W 1860 r. pałac po raz pierwszy udostępniono szerszej publiczności, a w 1910 r. zorganizowano w nim uroczystość upamiętniającą 250. rocznicę zawarcia pokoju oliwskiego.
Po I wojnie światowej budynek przeznaczono na biura i mieszkania. W 1926 r. w pałacu przeprowadzono rewaloryzację i w roku następnym otwarto w jego wnętrzu placówkę muzealną. Pod koniec II wojny światowej budynek pełnił funkcję magazynu materiałów wojskowych, a w 1945 r. został przez nazistów podpalony. W latach 1959-65, staraniem Muzeum Pomorskiego, zrujnowany pałac został odbudowany i przeznaczony na cele muzealne. Obecnie mieści się tutaj Muzeum Sztuki Współczesnej – Oddział Muzeum Narodowego w Gdańsku.
Nowy Pałac Opatów zbudowany jest w stylu rokokowym. Posiada prostą i lekką bryłę, założoną na rzucie wydłużonego prostokąta z płytkim ryzalitem na osi. Elewacje wyróżniają się dużymi płaszczyznami okien oraz finezyjną, rokokową dekoracją architektoniczno-sztukatorską, złożoną z pilastrów, płycin z motywami rocaille oraz kutych krat. We wnętrzu szczególnym bogactwem detalu wyróżnia się sala koncertowa, z zachowanymi stiukowymi sztukateriami, drewnianą boazerią i kominkiem z białego marmuru.
Pałac położony jest w obrębie XVIII-wiecznego francusko-włoskiego założenia ogrodowego, na jego głównej osi widokowej. Od północy do budynku przylega reprezentacyjny dziedziniec, zaś od południa francuski ogród parterowy.
