Kultura

Wyszukaj w serwisie
 
 
 
 
 
Wrota Pomorza 
 
Kultura 
 
Zabytki 
 
Kategorie zabytków 
 
Zieleń

Park Oliwski


Pałac Opatów w Parku Oliwkim
Fot. umwp

Najbardziej reprezentacyjnym parkiem w Gdańsku jest pocysterski ogród w Oliwie, od 1955 roku nazywany parkiem im. Adama Mickiewicza. Założony jest na 10 ha i składa się z części południowo-zachodniej, przypałacowej - starszej, w stylu barokowo-rokokowym oraz z części wschodniej - później zaprojektowanej w modnym w 3 ćw. XVIII w. stylu angielskim.

Począwszy od XII w. Cystersi zakładali na wykarczowanych terenach wzdłuż Potoku Jelitkowskiego ogrody warzywne, herbaria, sadzili drzewa i krzewy owocowe. Stopniowo obsadzali drogi dojazdowe do kościoła i klasztoru tworząc aleje dojazdowe (lipowe).

Około 1577 roku na miejscu ogrodów użytkowych istniał już ogród ozdobny. Ogród został powiększony w kierunku południowo-zachodnim po ukończeniu budowy nowej siedziby opackiej w XVII wieku (za czasów opata Franciszka Zaleskiego (1722-1740), dochodząc do granicy dawnego ogrodu klasztornego. Jednakże założenie istniejące w obecnym kształcie powstało znacznie później, bo w latach 1750-1754. Jest dziełem znanego ogrodnika Kazimierza Dębickiego z Kocka, który realizował m. in. park i ogrody w Wilanowie. Pomysłodawcą parku w nowej formie był opat Jacek Rybiński (1740-1782). Założona została regularna część południowo-zachodnia. Strzyżone szpalery lipowe, kwiatowe partery, boskety, urozmaicone przez stawy, spiętrzony w formie wodospadu strumień dodatkowo wzbogacono tzw. małą architekturą ogrodową, czyli altanami, grotami, świątyniami, chińskim domkami i innymi tego typu wówczas modnymi akcentami.

Główne elementy to Aleja Lipowa otwierająca widok na morze, parter kwiatowo-trawnikowy przed nowym Pałacem Opackim i wgłębiony parter kwiatowo-trawnikowy, zwany Paradyżem lub Rajem, całości dopełnia wiele gatunków drzew rodzimych i egzotycznych oraz Grota Szeptów (zwana Uchem Dionizosa), trzy stawy i cieniste bindaże, Labirynt i Oranżeria (palmiarnia).

W drugiej połowie XIX wieku Georg Johann Saltzmann, na zlecenie opata Karla Hohenzollerna (1782-1803), rozbudował park na lewym brzegu Potoku Oliwskiego. Nowa część parku otrzymała modny wówczas układ angielski z elementami chińskiej sztuki ogrodowej. W 1793 roku dołączył on do niego dalsze tereny wraz z wzgórzem „Pachołek”. Głównym elementem tej partii jest fragment koryta Potoku Oliwskiego ze sztuczną kaskadą, Wielki Staw, dwa małe kopce i dwie altany. Nasadzono tu gatunki drzew rodzime i egzotyczne. W połowie lat 70-tych XX w. Postawiono tu rzeźby, które są plenerową Galerią Współczesnej Rzeźby Gdańskiej Muzeum Narodowego w Gdańsku. Zmiany w kompozycji całego parku wprowadził w latach 1836-1881 Gustaw Schondorf, zamieniając układ na krajobrazowy, otwarty dla szerokiej publiczności. Erich Wocke (1891-1929) zlikwidował resztki zachodniego muru obronnego. Włączono wówczas do kompozycji stary ogród klasztorny oraz założył po pierwszej dekadzie XX w. Alpinarium na miejscu Labiryntu.

Park ucierpiał został zniszczony w 1945 roku, ale po wojnie przywrócono mu poprzedni stan. Włączono do niego utworzony w latach 1954-1956 Ogród Botaniczny, znajdujący się na wschód od Alpinarium i Palmiarni. Na obszarze ok. 3 ha eksponuje się kolekcję roślin, usystematyzowanych według posiadanych właściwości.
Źródło www.kobidz.com






Publikujący: Bartosz Kraszewski, data publikacji: 2011.04.20 11:05