Stawowie pierwszy raz pojawia się w najstarszym przywileju dla klasztoru w Oliwie w 1188 r. jako część dóbr cysterskich. Pozostaje jako posiadłość cysterska po I rozbiorze Polski skonfiskowana przez Państwo Pruskie. Majątek Stawowie został wówczas wykupiony przez mistrza murarskiego, który postawił tu gospodę z zajazdem na konie i wozy. 

Początek założenia parkowego istniejącego w swym kształcie wiąże się z kupnem majątku przez kupca H. Teodora Behrenda. W 1856 r. zburzył stary zajazd i wybudował willę w stylu włoskim. Założenie zieleni wokół willi podzielone zostało na trzy części: park górny, dolny oraz część ogrodową o charakterze użytkowym. Park górny jest naturalnym przedłużeniem obrzeży lasu – zachowały się tutaj labiryntowe ścieżki i grota z małym ołtarzem. Park dolny w typowej dla połowy XIX w. naturalnej kompozycji ścieżek i nasadzeń, ale z zaznaczeniem osi widokowej– przebiegającej od budynku do parkowego stawu. Park oddzielony jest od budynku dużym podjazdem z murem oporowym.

Powieściopisarka i poetka Jadwiga Łuszczewska, znana jako Deotyma (1834–1908) tak opisała Stawowie w 1858 r.: „Już mignęła kosztowna willa Behrenda [...].Ogród dotąd zbyt młody i pałacyk bez piękności kształtów, ale ubranie go w śnieżną basztę, w spiętrzone tarasy i wodotryski z łabędziami przedstawia się z dala jak senna ponęta”. Park służy nadal spacerom i daje wytchnienie od zgiełku miejskiego – teraz pacjentom i odwiedzającym oddział szpitalny Wojewódzkiego Zespołu Przeciwgruźliczego. 

Zespół pałacowy „Stawowie” ob. Oddział Szpitalny Wojewódzkiego Zespołu Przeciwgruźliczego w Gdańsku Sopot, Al. Niepodległości 618

   Powrót