Pomorze znane i nieznane

Wyszukaj w serwisie
 
 
 
 


Kalendarium pomorskie

Gdańsk, Świętopełk. Fot. Przemysław Marczewski  STYCZEŃ

 

Gdynia, fot. UM Gdynia  LUTY

 

 Władysławowo z lotu ptaka, fot. UM Władysławowo MARZEC

 

Hans Memling, Sąd Ostateczny. Fot. Muzeum Narodowe w Gdańsku  KWIECIEŃ

 

Wojska napoleońskie wkroczyły do Gdańska 26 maja 1807 r. Fot. Przemysław Marczewski  MAJ

 

Pałac Piłata, Kalwaria Wejherowska. Fot. Jacek Thiel   CZERWIEC

 

Panorama Gdańska i kościół Mariacki  LIPIEC

 

Tramwaj z 1952 r. Fot. ZKM Gdańsk  SIERPIEŃ

 

  WRZESIEŃ

 

Fontanna Neptuna w Gdańsku  PAŹDZIERNIK 

 

S/S Sołdek, fot. Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku  LISTOPAD 

 

Zdjęcie z planu "Czarny czwartek", fot. Przemysław Marczewski  GRUDZIEŃ

 


Wydarzyło się na Pomorzu - kalendarium historyczne

Wrzesień


Kolegium powstało przy koście św. Ignacego Loyoli. Fot. Przemysław Marczewski

Kolegium powstało przy koście św. Ignacego Loyoli.
Fot. Przemysław Marczewski
 
 
1 września 1621 r. w Starych Szkotach zostało otwarte Kolegium Jezuickie. Do szkoły tej uczęszczali przedstawiciele polskiej szlachty, w tym między innymi twórca polskiego hymnu narodowego Józef Wybicki.
 
 
1 września 1877 r. powstała linia kolejowa łącząca Gdańsk z Warszawą (przez Mławę).
 
1 września 1939 r., o godz. 4.45, Chojnice zostały zaatakowane przez wojska niemieckie. Mimo bohaterskiej obrony przez I Batalion Strzelców, 18. Pułk Ułanów Pomorskich i 85. Batalion Piechoty ok. godz. 14.00 wkroczyły do Chojnic wojska hitlerowskich najeźdźców.
 
1 września 1939 r., o godzinie 4.47, w kierunku Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte pierwszą salwę z dział kalibru 280 mm oddał niemiecki pancernik szkolny „Schleswig-Holstein". Jednocześnie do ataku ruszyły oddziały lądowe – na ich czele znajdowała się kompania szturmowa Kriegsmarine. Atakujące oddziały zostały zatrzymane w rejonie granicy składnicy celnym ogniem obrońców i wycofały się, odnosząc poważne straty. Ponawiane tego dnia jeszcze trzykrotnie szturmy nie przyniosły Niemcom powodzenia.
 
2 września 1939 r. Starogard Gdański przeszedł pod okupację niemiecką.
 
2 września 1939 r. do obozu Stutthof z miejsca koncentracji mieszczącego się w Victoria Schule w Gdańsku (obecnie siedziba Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii UG i GUMed w Gdańsku przy ul. Kładki) przewieziono ok. 200 więźniów, polskich mieszkańców Gdańska. Kierownikiem obozu w Stutthofie został SS-Obersturmführer Erich Gust, podległy komendantowi wszystkich obozów przejściowych, SS-Sturmbannführerowi Maxowi Pauly'emu.
 
3 września 2000 r. kardynał Józef Glemp poświęcił Krzyż Milenijny na Górze Gradowej w Gdańsku.

5 września 1922 r. uruchomiono regularną linię lotniczą z Gdańska do Lwowa.
 
5 września 1981 r. zaczął się pierwszy krajowy zjazd Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność" w hali Oliva.

Ruiny budynku koszar na Westerplatte
Fot. Przemysław Marczewski

7 września 1939 r. po siedmiu dniach ciężkich walk załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte złożyła broń. W czasie tygodniowej obrony poległo co najmniej piętnastu polskich żołnierzy. Straty niemieckie są nieznane.

9 września 1772 r. król pruski Fryderyk II Wielki wydał rozporządzenie o utworzeniu Nowego Portu.

12 września 1939 r. Niemcy dokonali pierwszej masowej egzekucji Polaków w okolicach Starogardu Gdańskiego. Do końca okupacji w Lesie Szpęgawskim zginie około 7 tysięcy ludzi.

15 września 1339 r.  zakończył się proces kanoniczny przeprowadzony w Warszawie przed wysłannikami papieża Benedykta XII. Stronami procesu były Korona Królestwa Polskiego i zakon krzyżacki. Na mocy wyroku Pomorze Gdańskie miało powrócić we władanie Korony Królestwa Polskiego.
 
15 września 1463 r. flota gdańsko-elbląska pokonała flotę krzyżacką na Zalewie Wiślanym.

15 września 1576 r. Stefan Batory wydał rozporządzenie wzywające do blokady handlowej Gdańska.

15 września 1887 r. otwarto Wielką Synagogę w Gdańsku.

15 września 1939 r. dokonano pierwszej egzekucji trzech obywateli polskich w lesie miejskim w Chojnicach.

15 września 1946 r. w  Słupsku odsłonięty zostaje pierwszy w Polsce Pomnik Powstańców Warszawskich (autorem jest rzeźbiarz Jan Małeta z Warszawy).

16 września 1577 r. atak floty gdańskiej i duńskiej na Elbląg, gdzie na rozkaz Stefana Batorego powstawała flota wojenna.

16 września 1736 r. w wieku 50 lat zmarł Gabriel Daniel Fahrenheit, sławny gdański fizyk.

17 września 1966 r. oddany został do użytku nowo założony Park Tysiąclecia Chojnicach; odbyły się obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego i 500. rocznicy II Pokoju Toruńskiego.

17 września 1980 r. powołany został w Gdańsku przez przedstawicieli z całej Polski Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" (NSZZ "Solidarność").

18 września 1454 r.  w bitwie z zakonem krzyżackim pod Chojnicami wojska polskie pod wodzą króla Kazimierza Jagiellończyka poniosły druzgocącą klęskę.

21 września 1772 r. na mocy traktatu rozbiorowego wkroczyły do Chojnic wojska pruskie.

21 września 1945 r. do portu w Gdyni zawinął pierwszy wracający z wojny polski statek - s/s „Kraków”.

Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku. Fot. Archiwum ARP 
Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku
Fot. Archiwum ARP

23 września 1561 r. na szczycie odbudowanej, po pożarze, wieży Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku ustawiono posąg króla Zygmunta II Augusta.

23 września 1720 r. powstało Towarzystwo Literackie w Gdańsku.

25 września 1927 r. przy ulicy Partyzantów we Wrzeszczu otwarto synagogę. W wyniku wydarzeń z Nocy Kryształowej, gmina żydowska odsprzedała budynek. Od 31 sierpnia 2009 roku budynkiem synagogi zaczęła zarządzać filia gdańskiego Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP.

28 września 1466 r. po trzymiesięcznym oblężeniu skapitulowała krzyżacka załoga Chojnic, ostatniego miasta, które stało na drodze do zakończenia wojny 13-letniej. Trzy tygodnie później, 19 października, został zawarty II pokój toruński. Pomorze Gdańskie i Chojnice po 157 latach wróciły do Polski.


28 września 1591 r. Jan Bernard Bonifacio, włoski humanista i podróżnik, w zamian za dożywotnie utrzymanie w domu profesorów w Gdańsku, przekazał swoją liczącą 1161 woluminów bibliotekę miejskiemu gimnazjum w Gdańsku.


28 września 1983 r.  na stadionie przy ul. Traugutta rozegrany został legendarny mecz Lechia Gdańsk – Juventus Turyn. Przy nadkomplecie publiczności Lechia uległa Juve 2:3.


29 września 1747 r. w Będominie urodził się Józef Wybicki, polski pisarz i polityk, znany przede wszystkim jako autor słów polskiego hymnu narodowego – „Mazurka Dąbrowskiego".


Oprac. Przemysław Marczewski

 

 

 







Publikujący: Bożena Micun-Gusman, data publikacji: 2011.11.25 15:28