Autorem projektu figury jest Ewa Topolan, artystka, rzeźbiarka wywodząca się z Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Konstruktorem mechanizmu jest Tadeusz Nowosielski. Figura Panienki z Okienka nawiązuje do znanych już w Gdańsku ruchomych figur w zegarze astronomicznym w Bazylice Mariackiej, ruchomych aniołów w Katedrze Oliwskiej, koziołków poznańskiego ratusza, czy innych podobnych postaci w wielu miastach Europy.

Postać młodej gdańszczanki Hedwigi, wyglądającej przez okno gdańskiej kamienicy, wymyśliła pisarka Jadwiga Łuszczewska (ps. literacki Deotyma) i jej historię opowiedziała w powieści „Panienka z okienka". Książka powstała po podróży 24-letniej Deotymy z rodzicami Wisłą do Gdańsk. Efektem była fascynacja miastem i jego historią. W powieści Deotyma zawarła niezwykle sugestywnie koloryt Gdańska, a przede wszystkim postać młodej gdańszczanki Hedwigi, wyglądającej przez okno wspaniałej kamienicy, w powieści nazywanej Bursztynowym Domem.

 

Jak pisze prof. Jerzy Samp: „Wiele razy, przyglądając się baczniej gdańskim kamieniczkom próbowałem odnaleźć owo jedno jedyne, najprawdziwsze okrągłe małe okienko". Jednak do kontynuacji poszukiwań kamienicy i okna zachęcały również ostatnie zdania powieści: „A że mieszkańcy Gdańska słyną z poszanowania dla zabytków przeszłości, więc kto wie, może i ta pamiątka jeszcze się u nich przechowała? Może do dziś dnia panienka z okienka tam wygląda i tęsknie czeka, i wypatruje, czy raz jeszcze nie pojawi się przed nią marynarz od puckiej floty". Przytoczone zdania, zamykające powieść „Panienka z okienka", brzmiące prawie jak testament autorki, zawierają jednocześnie gotowy scenariusz i sugestie dalszej popularyzacji - obecnie ponad 100-letniej już legendy i stworzenia nowego jej materialnego wcielania.

Od kilku lat w Gdańsku organizowany jest konkurs na Panienkę z Okienka, w trakcie którego spośród dziewcząt zostaje wyłoniona ta najbardziej wyjątkowa. W konkursie mogą brać udział wyłącznie panienki między 18 a 23 rokiem życia. Zwyciężczyni zamiast korony otrzymuje charakterystyczny czepek i stylową suknię. W tym stroju reprezentuje potem Gdańsk podczas ważnych uroczystości. Pierwszą Panienką z Okienka była Agnieszka Tomaszewska, która w czerwcu 2003 roku zastąpiła Agnieszka Oszczyg. Każda z pań pełniła swoje reprezentacyjne funkcje przez 2 lata.

   Powrót