|
|
Westerplatte - Miejsce Pamięci Narodowej
Górujący nad okolicą, przy wejściu do portu w Gdańsku Westerplatte, 25-metrowy Pomnik Obrońców Wybrzeża, zbudowany został w hołdzie żołnierzom walczącym w pierwszych dniach wojny 1939 roku. Monument przypominający kształtem wyszczerbiony bagnet wbity w ziemię, stoi na ponad 20-metrowym kopcu. Pomnik, autorstwa Adama Haupta, Franciszka Duszeńko oraz Henryka Kitowskiego, został odsłonięty w październiku 1966 r. Półwysep Westerplatte został przekazany Polsce na bazę przeładunku broni i amunicji decyzją Rady Ligi Narodów. Od 1926 r. działała tam Wojskowa Składnica Tranzytowa. Zabezpieczeniem magazynów zajmował się 88-osobowy oddział polskich żołnierzy. Latem 1939 r., wobec wzrostu napięcia w stosunkach niemiecko-polskich, załoga placówki wzmocniona została do ok. 210 żołnierzy i rezerwistów spośród pracowników cywilnych. Komendantem składnicy od 1938 roku był major Henryk Sucharski, a dowódcą załogi wartowniczej kapitan Franciszek Dąbrowski. Na uzbrojenie placówki składały się karabiny Mauser, około 40 ciężkich i ręcznych karabinów maszynowych, 2 działka przeciwpancerne kalibru 37 mm, stare działo 75 mm oraz 4 moździerze kalibru 81 mm.
1 września 1939 roku, salwa 280-ciomilimetrowych dział przybyłego do Gdańska z pokojową wizytą pancernika „Schleswig-Holstein” rozpoczęła szturm piechoty niemieckiej na placówkę na Westerplatte. Bombardowani z powietrza i ostrzeliwani przez niemieckie działa i moździerze, polscy żołnierze bronili się przez siedem dni. 7 września, wobec zdecydowanej przewagi nieprzyjaciela i wyczerpania załogi, major Henryk Sucharski podjął decyzję o kapitulacji. W czasie tych walk poległo 15 polskich żołnierzy, wielu było rannych. Straty niemieckie do dziś są nieznane. Z dawnych obiektów Wojskowej Składnicy Tranzytowej do dziś zachowała się tylko Wartownia nr 1. Jest to budynek o wymiarach 7x7 m, wzniesiony z żelbetonu w latach 1933-1934. W czasie walk o Westerplatte była ona kluczowym punktem polskiej obrony. Bryła budynku, choć rażona odłamkami pocisków i kulami cekaemów, pozostała właściwie nieuszkodzona. W 1980 r. Wartownia nr 1 przekształcona została w oddział Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Ekspozycja w Wartowni odtwarza jej wnętrza z września 1939, z zaznaczeniem stanowisk bojowych załogi. W korytarzyku znajduje się 7 tablic z brązu, wykonanych przez artystę Mariusza Kulpę, symbolizujących 7 dni walki. Są też plansze ze zdjęciami ukazującymi dzieje półwyspu i Wojskowej Składnicy Tranzytowej w latach 1926-1939, w gablotach prezentowana jest broń i wyposażenie żołnierzy Wojska Polskiego z 1939 roku, używane także przez załogę Westerplatte. Ekspozycję wzbogacają makieta budynku koszar oraz model pancernika „Schleswig-Holstein” w skali 1:100. Przed Wartownią ustawione są dwa oryginalne pociski z pancernika, o wadze 330 kg każdy. 1 września każdego roku, o godz. 4.45, przy Pomniku Obrońców Wybrzeża, odbywają się uroczystości związane z wybuchem II wojny światowej. W 2009 roku, w 70. rocznicę tych wydarzeń, obchody miały rangę szczególną. Na Westerplatte obecni byli przedstawiciele ponad 20 państw, w tym kanclerz Niemiec Angela Merkel i premier Rosji Władimir Putin. W ramach przygotowań do obchodów teren Miejsca Pamięci Narodowej został gruntownie odnowiony - m.in. pomnik wyczyszczono, naprawiono uszkodzenia cokołu, zmodernizowano instalację oświetleniową. Szczegółowe informacje dotyczące możliwości zwiedzania Wartowni nr 1 znajdują się na stronie Muzeum Historycznego Miasta Gdańska: www.mhmg.gda.pl Źródło: www.mhmg.gda.pl Dojazd na Westerplatte:
Oprac. AK
Publikujący: Aneta Konopacka,
data publikacji:
2011.08.24 11:32
|
|||
|
||||
