W XVI wieku na Żuławy przybyli imigranci z Holandii, należący do menonitów, jednego z odłamów anabaptyzmu. Wsie zakładane przez menonitów różniły się od dotychczasowych osad. Menonici domy budowali na sztucznym wzniesieniu, tzw. terpie. Holenderskie zagrody powstawały na planie prostokąta, tak by pod jednym dachem pomieścić wszystko: pomieszczenia mieszkalne, spichlerz i chlew. Dzięki temu, gdy wylewały rzeki, nie trzeba było brnąć w błocie, a po gospodarstwie można było się poruszać, nie wychodząc na zewnątrz. Do dziś na terenie Żuław zachowało się bardzo wiele zagród holenderskich.

Na szczególną uwagę zasługują zachowane w kilku miejscach menonickie cmentarze, na których przetrwało wiele nagrobków zwanych stelami. Największy cmentarz menonicki z 1768 r. znajduje się w miejscowości Stogi Malborskie. Zachowało się na nim około 90 zabytkowych nagrobków z XIX i pierwszej połowy XX w. W Cyganku k. Nowego Dworu Gdańskiego powstało lapidarium – miejsce, gdzie trafiają stele z niszczejących cmentarzy menonickich i nagrobki z cmentarzy ewangelickich i niemieckich.

   Powrót