Trasa:

Długość trasy:

Czas wędrówki:
ok. 5–6 godzin

Domy podcieniowe to najsłynniejsze zabytki Żuław. Mają konstrukcję szkieletową z drewna, wypełnioną czerwoną cegłą lub otynkowaną, z charakterystycznym wielosłupowym podcieniem wysuniętym przed zasadniczą część budynku. Liczba słupów w podcieniu może być różna (ponoć im było ich więcej, tym bogatszy mieszkał w domu gospodarz), sam podcień może być częściowo zamknięty lub ustawiony z innej strony.

 

Podczas wędrówki po Szlaku Podcieniowym zobaczymy też niezwykle malownicze ceglane kościółki sprzed kilku wieków. Wiele z nich posiada wieżę i bogaty, misterny szczyt. Spotkamy je w Trutnowych, Osicach i Koźlinach. Wszystkie te wymienione wioski pochodzą co najmniej z XIV w. Związki z Polską, Gdańskiem, menonickimi gminami i Krzyżakami pozostawiły swe ślady w architekturze. Herb Gdańska znajdziemy nad wejściem do kościoła w Koźlinach, co przypomina, że niegdyś Żuławy Gdańskie należały do Gdańszczan.
 

Koszwały.  W centrum wsi na małym wzniesieniu określanym nazwą "terp" stoi zbudowany w 1792 r. żuławski dom podcieniowy. Wspiera się na siedmiu słupach połączonych arkadami dźwigającymi piętro. Główne drzwi wejściowe są późnobarokowe. Parter jest ceglany, otynkowany, szczyt konstrukcji szkieletowy. W 1959 r. przeprowadzono pełną konserwacja obiektu.

Miłocin. Dom podcieniowy zbudowany w 1731 r. Podcień zoatał wsparty na ośmiu słupach podpierających pięterko z ozdobną elewacją o konstrukcji szkieletowej. Wypełniono ją drobną cegiełką (tzw. holenderką). Podczas całościowego remontu 1981–82 obiekt przystosowano do funkcji domu mieszkalnego wielorodzinnego.

Trutnowy. W południowej części wsi stoi żuławski dom podcieniowy z 1720 r. wsparty na 8 słupach z dekoracyjnymi mieczami, tworzącymi rodzaj arkad. Generalny remont przeprowadzono w latach 1984–89. Piętro i dwa szczyty mają konstrukcję szkieletową  o szczególnym, ozdobnym układzie belek. Zachował się pierwotny układ wnętrza z wielka sienią i piętrową galerią. Występują liczne barokowe detale wyposażenia wnętrza. W wielkiej sieni można obejrzeć makietę XVIII-wiecznej wsi projektowanego skansenu miniatur żuławskiego budownictwa. W domu tym, przez właścicieli chętnie udostępnianym turystom do zwiedzania, ma swoją siedzibę Stowarzyszenie „Żuławy Gdańskie”

Osice. Domy podcieniowe z XVIII i XIX w., znacznie przebudowane, niektóre z rozebranym podcieniem. Obecnie ich stan kwalifikuje się jako zły, ale zachowało się jeszcze bardzo wiele oryginalnych detali architektonicznych – pozostałości dawnej świetności.

Steblewo. Dom podcieniowy z 2. poł. XVIII w. Podcień ma osiem słupów (cztery od frontu i po dwa boczne) dźwigających piętro konstrukcji szkieletowej. Dach mansardowy. Drzwi wejściowe późnobarokowe. Słupy podcienia w formie kolumn ozdobnych, wsparte na ceglanych cokołach. Dom podcieniowy – 2 poł. XVIII w., gruntowny remont w 1959 r. Parter murowany, druga kondygnacja w konstrukcji szkieletowej. Podcień ośmiosłupowy, dach mansardowy z lukarnami.

Krzywe Koło. Dom podcieniowy z pocz. XIX w. gruntownie odnowiony w latach 1978–79. Podcień od strony zachodniej zoastał wsparty na 4 słupach; dźwigających piętro o konstrukcji szkieletowej, wypełnionej cegłą, potynkowane. Obecnym gospodarzem obiektu jest Caritas Archidiecezji Gdańskiej. 

 Źródło: Stowarzyszenie Żuławy  Gdańskie

   Powrót